Uluslararası Hukuk Gündeminde Bu Ay Neler Oldu?
Temmuz, 2026
NATO Ankara Zirvesi: Kolektif Savunma ve Savunma Sanayisinde Yeni Dönem
NATO’nun Ankara Zirvesi, İttifakın hukuki temelini değiştiren değil; kolektif savunmayı askeri, teknolojik ve endüstriyel kapasiteyle güçlendiren bir uygulama zirvesi oldu. 2035’e kadar yüzde 5’lik savunma ve güvenlik yatırımı hedefinin somut yeteneklere dönüştürülmesi, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmaları ve savunma ticaretindeki engellerin azaltılması öne çıktı. Türkiye açısından en önemli kazanımlardan biri ise müttefikler arasındaki savunma sanayisi kısıtlamalarının kaldırılması yönündeki taahhüdün bildiride yer almasıydı.
İspanya’ya Kitlesel Göç Akını: Sınır Güvenliği ile İnsan Hakları Arasında Yeni Kriz
İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye bir gün içinde yaklaşık 50 bin kişinin geçmesi, Avrupa’da yeni bir göç krizini tetikledi. Onlarca kişinin hayatını kaybettiği geçişlerin ardından İspanya bölgeye asker sevk ederken, İtalya ve Fransa sınır kontrollerini artırdı. Krizin merkezinde ise yalnızca sınır güvenliği değil; geri göndermeme ilkesi, toplu sınır dışı yasağı ve devletlerin denizde insan hayatını koruma yükümlülüğü bulunuyor.
Uluslararası Yargı Bağımsızlığı Tehdit Altında: UCM Yargıçlarına ABD Yaptırımları ve Hukuki Boyutu
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) İsrail yetkilileri hakkında çıkardığı yakalama kararlarının ardından ABD’nin UCM yargıçlarına yönelik yaptırım kararları ve Başsavcıya yönelik adımlar, küresel yargı bağımsızlığını doğrudan hedef almaktadır. Karara imza atan Fransız Hakim Nicolas Guillou’nun finansal ve seyahat kısıtlamalarına maruz kalması, uluslararası hukuka siyasi müdahalenin ve çifte standartın boyutlarını gözler önüne sermektedir. Ayrıca geçen ay hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilen UCM Başsavcısı Karim Khan’ın bu ay kesinleşen kararla görevden alınması ve bu sürecin BM raporlarındaki bulgularla çelişmesi, atılan adımın hukuki bir disiplin prosedüründen ziyade Filistin dosyasını akamete uğratmaya yönelik örtülü bir yaptırım olduğu konusunda şüphe çekmektedir.
Kalkınma Yolu Projesi: Bölgesel Uyum ve Jeoekonomik Rekabetin Yeni Güzergâhı
Kalkınma Yolu Projesi, Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin iş birliğiyle Orta Doğu’yu Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen stratejik bir ulaştırma koridoru olarak öne çıkıyor. Proje, bölgesel ticaretin geliştirilmesi, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve Türkiye’nin lojistik merkez konumunun güçlendirilmesi açısından önemli fırsatlar sunuyor. Uzmanlar, güvenlik ve siyasi istikrarın sağlanması hâlinde Kalkınma Yolu’nun Orta Doğu’da ekonomik entegrasyonu güçlendireceğini ve küresel jeoekonomik rekabette bölgenin stratejik önemini artıracağını değerlendiriyor.
Venezuela’nın UCM’den Çekilme Kararı: Yetki Sona Erer mi?
Venezuela’nın Roma Statüsü’nden çekilme kararı, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin ülkede yürüttüğü insanlığa karşı suç soruşturmasını durdurmayacak. Çekilme bir yıl sonra yürürlüğe girecek ve geçmişe etkili olmayacak. Bu nedenle Venezuela I dosyasında UCM’nin yetkisi devam edecek. Ancak asıl tartışma, Mahkemenin devlet iş birliği olmadan delil toplama, şüphelilere ulaşma ve soruşturmayı etkili biçimde sürdürme kapasitesi üzerinde yoğunlaşıyor.
İşgale Veri Sağlamak: AB-israil Europol Anlaşması
Avrupa Birliği ile İsrail arasında Europol üzerinden biyometrik ve adli veri paylaşımını öngören anlaşma taslağına ilişkin müzakerelerin, dondurulduğu söylenmesine rağmen gizlice sürdürüldüğü ortaya çıkmıştır. Avrupa Parlamentosu’ndan gizlenen bu süreç, işgal altındaki Filistin topraklarında kullanılabilecek hassas verilerin aktarılması riskini doğururken; BM uzmanlarının ve Uluslararası Adalet Divanı’nın İsrail’in yasadışı işgaline yardım etmeme yönündeki açık çağrılarıyla da çelişmektedir. Bu nedenle söz konusu veri anlaşması hem uluslararası hukuk hem de insan hakları açısından ciddi sakıncalar barındırmaktadır.
Tüm Haberlerin Detaylarına Hukukçular Derneği Web Sitesinden Ulaşabilirsiniz
Tüm haberlerin detaylarına ve Hukukçular Derneği Gençlik Komisyonu tarafından düzenlenen insan hakları konulu makale yarışmasında üçüncü olan Ali Emre Sürek’in “Gazze’de İnsani Yardımın Engellenmesi ve Hukuki Sorumluluklar” başlıklı makalesine Hukukçular Derneği web sitesinden erişebilirsiniz.
Yazarlar
Ebrar Sıla Peri
Emine Silek
Erva Esma Güler
Muhammed Taha Tosun
Sümeyye Koman
Yayına Hazırlayan
Sümeyye Koman