Mazlum Kobani Kimdir ve Türkiye’nin İade Talebi
Afrin doğumlu, Suriye vatandaşı olan “Kobani” kod adlı Ferhad Abdi Şahin, 29 yıldır PKK/PYD/YPG terör örgütü üst düzey yöneticisi olarak bilinmektedir. PKK tarafından gerçekleştirilen birçok terör eyleminin faili ve Türkiye’de 9 karakola düzenlenen saldırıların faili olmakla suçlanan Şahin, İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan “en çok aranan teröristler listesi” kırmızı kategorisinde yer almakta ve kırmızı bültenle aranmaktadır.
Kırmızı Bültenin Hukuki Önemi
Yabancı bir ülkede bulunan bir kişinin işlediği veya işlediği iddia edilen bir suç nedeniyle soruşturma, kovuşturma ya da hakkında verilen bir hükmün infazını gerçekleştirmek amacıyla iadesi talep edilebilmektedir. Şahsın nerede olduğu bilinmiyorsa ise Interpol Genel Sekreterliği’ne başvurularak “uluslararası yakalama kararı” içeren kırmızı bülten çıkarılması istenebilir.
Kırmızı bültenin geçerli olduğu ülkelerde bulunan ve yakalanan şahıs, talep eden ülkeye iade edilmek zorundadır. Mazlum Kobani için çıkarılan bu uluslararası yakalama kararının geçerli olduğu ülkeler arasında ABD de bulunmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin terörist hakkında yasal süreç başlatması açısından önemli bir boyut oluşturmaktadır.
Mazlum Kobani’nin İadesinin Uluslararası Hukuk Boyutu
Uluslararası hukukta suçluların iadesi, genellikle ikili veya çok taraflı anlaşmaların akdedilmesini gerektirir. Bu tür çok taraflı anlaşmalarda ise her iki devletin de anlaşmaya taraf olması gerekir.
Mazlum Kobani’nin iadesinde başvurulması gereken temel hukukî düzenlemeler şunlardır: “Terörist Bombalamalarının Önlenmesine İlişkin BM Sözleşmesi”, “Terörizmin Finansmanının Önlenmesine Dair BM Sözleşmesi” ve en önemlisi, “Türkiye Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri Arasında Suçluların Geri Verilmesi ve Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardımlaşma Anlaşması”. Bu anlaşmalar özel nitelikte düzenlemeler içerdiğinden, öncelikli olarak bu çerçeve uygulanmalıdır.
Bu iade anlaşmasının ilk maddesi uyarınca, hükümlere uygun düşülmesi durumunda suçlunun iadesi her iki devlet için de bir yükümlülük taşır. İade kapsamında yer alan suçlar, genellikle her iki devlete göre asgari 1 yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı ceza gerektiren suçlardır.
Anlaşmanın 3. ve 4. maddelerinde iade talebinin reddedilebileceği haller belirtilmiştir. Bu hallerde, suçun hukuki niteliğini belirleme yetkisi iadeyi yapacak devlete bırakılmıştır. Özellikle Anlaşmanın 3. maddesinin (a) ve (b) bendleri, suçun siyasi veya saf askerî nitelikte olması durumlarında iade talebinin reddedilebileceği düzenlemesini içerir. Buna karşın, uluslararası hukuk uygulamasında bu istisnanın bir istisnası olarak terör suçları kabul edilmektedir.
Bu nedenle, Mazlum Kobani hakkındaki suçlamaların ABD yetkili makamları tarafından hukuki nitelendirilmesi iade süreci açısından hayati önem taşımaktadır. Zira şahsın siyasi bir suçlu olarak nitelendirilmesi halinde Türkiye’ye iadesi mümkün olmayabilir.
Sonuç olarak, 196 ülkede kırmızı bültenle aranan PKK/PYD/YPG terör örgütü üyesi “Mazlum Kobani” kod adlı Ferhad Abdi Şahin, ABD’de bulunması halinde; öncelikle Türkiye’nin talebine gerek kalmaksızın, iki devlet arasında imzalanan anlaşmalar ve çok taraflı uluslararası hukuk yükümlülükleri uyarınca derhal Türkiye’ye iade edilmesi gerekmektedir.
